Koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego

 

Świadczenia rodzinne są przewidziane przez ustawodawstwa wszystkich państw członkowskich, ale ich charakter i wysokość są bardzo zróżnicowane w poszczególnych państwach. Tak jak w przypadku innych świadczeń, państwo które jest odpowiedzialne za wypłacanie świadczeń rodzinnych, ma obowiązek uwzględniać okresy ubezpieczenia lub zatrudnienia osiągnięte w ramach ustawodawstwa innych państw członkowskich, jeśli jest to konieczne do spełnienia warunków dotyczących uprawnień do świadczenia. Samorząd Województwa realizuje zadania w zakresie świadczeń rodzinnych jako zadania zlecone z zakresu administracji rządowej. Do zadań tych należy:

  1. pełnienie funkcji instytucji właściwej w związku z udziałem Rzeczpospolitej Polskiej  w koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w przypadku przemieszczania się osób w granicach Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego;
  2. wydawanie decyzji w sprawach świadczeń rodzinnych realizowanych w związku
    z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego.

Aktualnie obowiązujące podstawowe przepisy prawne:

Przepisy obowiązujące do dnia 30.04.2010r.:

  • Rozporządzenie Rady (Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej) Nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 roku w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób pracujących na własny rachunek i członków ich rodzin, przemieszczających się w granicach wspólnoty (Dz. Urz. WE L 149 z 5 lipca 1971r., ze zm.) 
  •  Rozporządzenie Rady (Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej) Nr 574/72  z dnia 21 marca 1972 roku w sprawie wykonania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 1408/71 dotyczącego stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób pracujących na własny rachunek oraz do członków ich rodzin przemieszczających się w obrębie Wspólnoty (Dz. Urz. WE L Nr 74 z 27 marca 1972 r., ze zm.),

Zmiany w przepisach o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego wprowadziła od dnia 1 maja 2010 r. reforma sytemu koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego na mocy ww. przepisów nowych rozporządzeń Rady i Parlamentu Europejskiego (WE).

Szczegółowa interpretacja postanowień rozporządzeń 883/2004 oraz 987/2009 została zawarta w nowych decyzjach i zaleceniach Komisji Administracyjnej ds. Zabezpieczenia Społecznego.

 

Ww. rozporządzenia wydano w oparciu o Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską. Są one łącznikami między systemami narodowymi, mającymi ułatwić obywatelom państw członkowskich przemieszczanie się w granicach Unii Europejskiej, przy zachowaniu ich uprawnień w zabezpieczeniu społecznym. Obowiązująca moc Rozporządzeń w państwach członkowskich i w obrębie Europejskiego Obszaru Gospodarczego nie oznacza natomiast unifikacji systemów zabezpieczenia społecznego. Unia Europejska nie realizuje bowiem jednego, narodowego modelu polityki społecznej, ani nie ustala też odgórnie płac minimalnych, czy minimum socjalnego. Państwa członkowskie zachowują prawo do tworzenia własnych systemów ubezpieczeń społecznych, do określania wysokości składek i świadczeń, a także – warunków ich nabywania lub ustalania wieku emerytalnego itp. Zatem każde państwo członkowskie najpierw stosuje własne ustawodawstwo, a dopiero gdy narodowe przepisy państwa członkowskiego są sprzeczne z przepisami wspólnotowymi lub nie regulują danego zagadnienia, pierwszeństwo mają Rozporządzenia Rady.


Fundusz Alimentacyjny – zmiany od dnia 01.05.2010r.

Od 1 maja 2010 r. z zakresu przedmiotowego przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego wyłączone są świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Zmiana ta wynika z wejścia w życie rozporządzenia Rady i Parlamentu Europejskiego (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Oznacza to, że od dnia 1 maja 2010 roku prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego ustala wyłącznie organ właściwy tj. wójt, burmistrz lub prezydent miasta na podstawie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7, z późn. zm.).

Od 1 maja 2010 r. z zakresu przedmiotowego przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego wyłączone są świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Zmiana ta wynika z wejścia w życie rozporządzenia Rady i Parlamentu Europejskiego (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Oznacza to, że od dnia 1 maja 2010 roku prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego ustala wyłącznie organ właściwy tj. wójt, burmistrz lub prezydent miasta na podstawie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - ustawa z dnia 7 września 2007 roku o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j.: Dz.U. z z 2012r. poz.1228, z późn. m.)

Formularze

Od dnia 01.05.2010 r. formularze z serii E 400 zostają zastąpione przez standardowe dokumenty elektroniczne (SED). Wyjątek od powyższej zasady stanowi sytuacja, gdy uprawnienie do świadczeń rodzinnych powstało przed dniem wejścia w życie rozporządzeń 883/04 oraz 987/09, czyli przed 01.05.2010r. lub w przypadku wystawienia takiego formularza przez instytucję właściwą innego kraju UE 

Wymogi dotyczące jeszcze funkcjonujących  formularzy serii E 400:

Instytucją występującą z formularzem serii E 400 jest instytucja właściwa do wypłaty świadczeń w kraju zatrudnienia wnioskodawcy. Instytucja ta przesyła formularz wypełniony w części A i ostemplowany w rubryce 5 części A do instytucji właściwej  w kraju zamieszkania członków rodziny wnioskodawcy.

Formularze serii E 400 powinny być wydane przez instytucje właściwe Państw Członkowskich w języku urzędowym danego kraju. Formularze powinny spełniać wymogi formalne, powinny być w części A wypełnione i ostemplowane pieczęcią urzędową oraz podpisane przez urzędnika. Formularze unijne z serii E 400 składają się z „części A i B".

Do wypełnienia formularza E 411 niezbędne jest dostarczenie:

  1. aktu urodzenia dziecka (dzieci) lub kserokopii aktu uwierzytelnionego za zgodność przez instytucję wystawiającą dokument
  2. aktu małżeństwa lub kserokopię aktu uwierzytelnionego za zgodność przez instytucję wystawiającą dokument
  3. załączonego oświadczenia dotyczącego prowadzenia/nie prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego/zamieszkania/zameldowania
  4. zaświadczenia obejmującego okres wskazany w formularzu przez instytucję zagraniczną  do chwili obecnej, potwierdzającego zatrudnienie (osoby wymienionej w rubryce 2 części A formularza) lub wykonywanie innej pracy zawodowej na terenie RP (np. na podst. Umowy o pracę, umowy cywilnoprawnej) wraz z informacją, kiedy nastąpiło zatrudnienie i jaki jest charakter umowy np. czas nieokreślony lub określony z podaniem daty końca, lub nr NIP/REGON w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej lub zaświadczenia o pobieraniu świadczenia rentowego bądź emerytalnego, lub zaświadczenia z PUP o statusie osoby bezrobotnej wraz z informacją o okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych. W przypadku gdy ww. osoba jest osobą bezrobotną, ale nie zarejestrowaną w PUP, proszę również o załączenie oświadczenia (do wypełnienia i odesłania – druk w załączeniu)
  5. zaświadczenia obejmującego okres wskazany w formularzu przez instytucję zagraniczną  do chwili obecnej, z odpowiedniej instytucji - MOPS, MGOPS, GOPS, Urząd Miejski (komórka właściwa ds. świadczeń rodzinnych), stwierdzającego czy świadczenia rodzinne na dzieci są przyznane, jeśli tak to jakie, w jakiej wysokości i na jaki okres. W przypadku nie pobierania świadczeń rodzinnych (oprócz zaświadczenia z MOPS, UM, GOPS lub MGOPS) prosimy o wypełnienie oświadczenia (druk w załączeniu)
  6. Dokumentów potwierdzających zatrudnienie osoby pracującej/zamieszkującej za granicą od momentu podjęcia pierwszej pracy poza granicami kraju (kopie kontraktów, umów lub zaświadczenie od pracodawcy lub w przypadku tylko zamieszkiwania za granicą – poświadczenie zameldowania- proszę o dostarczenie tylko w przypadku, jeśli w podanym okresie były lub są pobierane świadczenia rodzinne w Polsce.

Do wypełnienia formularza E 401 niezbędne jest dostarczenie:

  1. aktu urodzenia dziecka (dzieci) lub kserokopii aktu uwierzytelnionego za zgodność przez instytucję wystawiającą dokument
  2. aktu małżeństwa lub kserokopię aktu uwierzytelnionego za zgodność przez instytucję wystawiającą dokument
  3. załączonego oświadczenia dotyczącego prowadzenia/nie prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego/zamieszkania/zameldowania

osoba zainteresowana nie ponosi żadnych kosztów

Informacja dla osób ubiegających się o polskie świadczenia rodzinne, których członek rodziny przebywa za granicą (jest pracownikiem najemnym/prowadzącym działalność na własny rachunek/emerytem/rencistą /bezrobotnym).

Zgodnie z art.68 ust.3 rozporządzenia 883/2004 instytucja właściwa Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwo ma zastosowanie, w której zostanie złożony wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych, ale nie z tytułu prawa pierwszeństwa ( w tym wypadku  w instytucji polskiej), to instytucja ta niezwłocznie przekazuje wniosek instytucji właściwej Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwo ma zastosowanie z tytułu pierwszeństwa i informuje o tym zainteresowanego(wnioskodawcę). W tej sytuacji Marszałek Województwa Pomorskiego podejmuje decyzjętymczasową (provisional decision on competence and benefits providet) i przekazuje wniosek do instytucji właściwej za granicę. Instytucja właściwa ciągu 2 miesięcy zajmuje stanowisko w sprawie, i albo, uznaje swoją kompetencję do przyznania i wypłaty świadczeń rodzinnych (w wysokości przewidzianej tamtym ustawodawstwem) albo kwestionuje decyzję tymczasową wydaną przez polska instytucję właściwą. Wtedy po wymianie komunikatów może dojść do sytuacji kiedy obie instytucje wejdą w spór przed Komisją Administracyjną ds. Zabezpieczenia Społecznego – która w okresie 6 miesięcy wskazuje instytucję, która powinna wypłacić świadczenia rodzinne.

Możliwa też jest sytuacja kiedy zostanie wypłacony dodatek dyferencyjny. Wynika to z tego, że uprawnienia do świadczeń rodzinnych przysługują na mocy ustawodawstwa więcej niż jednego państwa – a w związku z tym rodzina powinna otrzymać najwyższą kwotę świadczeń przewidzianą przez ustawodawstwo jednego z tych dwóch państw. Uprawnienia do świadczeń rodzinnych z tytułu kolidujących ustawodawstw są zawieszane do kwoty przewidzianej przez pierwsze ustawodawstwo i, w odpowiednim przypadku, określany jest dodatek dyferencyjny   dla sumy, która przekracza tę kwotę. Przepisy antykumulacyjne zawarte w rozporządzeniach zobowiązują państwa członkowskie do zawieszania kwoty świadczeń rodzinnych w przypadku, gdy pierwszeństwo ma inne państwo członkowskie.


Referat Koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego:

Sekretariat: Katarzyna Małachowska
tel. 058-32-68-789
e-mail: k.malachowska@pomorskie.eu

Przyjmowanie interesantów w godzinach pracy urzędu 7.45-15.45

Kierownik Referatu Świadczeń Rodzinnych:

Agnieszka Zabłocka tel. 058-32-68-788
e-mail: a.zablocka@pomorskie.eu

Koordynator zespołu ds. świadczeń rodzinnych:

Monika Pazik tel. 058-32-68-788
e-mail: m.pazik@pomorskie.eu

Podział literowy według pierwszej litery nazwiska matki dziecka/dzieci:

Zespół ds. świadczeń rodzinnych:

Nazwiska na literę C,Ć,F,Z,Ż,Ź
Dorota Kardasińska
tel. 058-32-68-815
e-mail: d.kardasinska@pomorskie.eu

Nazwiska na literę T,U,V,X,Y,Ka-Kn

Elżbieta Klein
tel. 058-32-68-815
e-mail: e.klein@pomorskie.eu

Nazwiska na literę W, Ja

Jolanta Kalisz
tel. 058-32-68-815
e-mail: j.kalisz@pomorskie.eu

Nazwiska na literę M, Sza-Szw
Tomasz Burek
tel. 058-32-68-725
e-mail: t.burek@pomorskie.eu

Nazwiska na literę D,N,O ( sprawy tylko dotyczące formularzy z zagranicy)
Marek Buszman
tel. 058-32-68-725
e-mail: m.buszman@pomorskie.eu

Nazwiska na literę Ko-(do końca)
Natalia Bieniek
tel. 058-32-68-575
e-mail: n.bieniek@pomorskie.eu

Nazwiska na literę S, Ś, A, Szy-( do końca, sprawy tylko dotyczące formularzy z zagranicy )
Jolanta Falandysz
tel. 058-32-68-575
e-mail: j.falandysz@pomorskie.eu

Nazwiska na literę E, Je- do końca, G
Monika Milewska tel. 058-32-68-575
e-mail: m.milewska@pomorskie.eu

Nazwiska na literę R,Ś oraz sprawy do decyzji i rozstrzygnięcia o koordynacji na literę D, N, S
Karolina Stobiecka
tel. 058-32-68-573
e-mail: k.stobiecka@pomorskie.eu

Nazwiska na literę B

Małgorzata Wodzyńska
tel. 058-32-68-754
e-mail: m.wodzynska@pomorskie.eu

Nazwiska na literę P, H
Magdalena Korgultel. 058-32-68-573
e-mail: m.korgul@pomorskie.eu

Nazwiska na literę I, L, Ł, Q – wszystko oraz  O, A, Szy- do końca i  tylko sprawy do decyzji
Anna Krajewska
tel. 058-32-68-754
e-mail: an.krajewska@pomorskie.eu

Świadczenia nienależnie pobrane - zespół ds. windykacji:

Koordynator zespołu ds. windykacji:
Magdalena Budzisz tel. 058-32-68-560
e-mail: m.budzisz@pomorskie.eu

Magdalena Jułkowska tel. 058-32-68-814
e-mail: m.julkowska@pomorskie.eu

Ewa Kędziora-Lackowska tel. 058-32-68-814
e-mail: e.lackowska@pomorskie.eu

Iwona Olczak tel. 058-32-68-814
e-mail: i.olczak@pomorskie.eu