Integracja imigrantów - wymiana dobrych praktyk i nowe możliwości dla samorządów

Uczestnicy wizyty studyjnej: "Integracja imigrantów - wymiana dobrych praktyk i nowe możliwości dla samorządów" Fot.: Biuro Regionalne Województwa Pomorskiego w Brukseli

Celem wizyty, zorganizowanej w dniach 26-28 czerwca na wniosek Regionalnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Gdańsku, było zapoznanie uczestników z projektami integracyjnymi realizowanymi z powodzeniem od lat w Europie Zachodniej, nawiązanie kontaktów z partnerami aktywnymi w obszarze integracji oraz poszerzenie wiedzy na temat bieżących i przyszłych mechanizmów współfinansowania działań z zakres integracji imigrantów przez Komisję Europejską.


Migracja jest procesem nieuniknionym. W Polsce ma podłoże przede wszystkim ekonomiczno-gospodarcze. Co jednak zrobić, by imigranci zaaklimatyzowali się w naszych społecznościach, by uczestniczyli w życiu społecznym oraz nie traktowali Pomorza wyłącznie jako przystanku na swojej drodze? Bo przecież nasza mała ojczyzna imigrantów potrzebuje. Jakie zatem działania musimy podjąć, by stać się miejscem jeszcze atrakcyjniejszym. W jaki sposób zapewnić imigrantom dostęp do jakościowych usług zdrowotnych, edukacyjnych, rynku pracy, mieszkalnictwa oraz wielu innych?

Na te i wiele innych pytań przedstawiciele pomorskich samorządów zaangażowanych w działania integracyjne na rzecz imigrantów szukali odpowiedzi podczas spotkań zorganizowanych w ramach wizyty studyjnej w Brukseli. Głównym jej celem było zapoznanie się z politykami integracyjnymi wdrażanymi na poziomie regionów w Belgii oraz w innych państwach Unii Europejskiej, a także nawiązanie kontaktów z partnerami podejmującymi działania w obszarze integracji oraz poszerzenie wiedzy o unijnych mechanizmach finansowych dedykowanych takim inicjatywom.

Edukacja kluczem do integracji – dobre praktyki ze Szkoły Europejskiej w Brukseli przedstawiły: Agnieszka Niźnikiewicz-Przetacznik oraz Gracjana Woźniak. Najważniejszą czynnością rozpoczynającą edukację poza krajem ojczystym dziecka jest przede wszystkim diagnoza, która pozwala zaplanować skuteczny proces edukacyjno-integracyjny, włączenie rodziców do współpracy ze szkołą oraz zaplanowanie opieki i czasu wolnego. Przedstawicielki szkoły podkreśliły potrzebę wzmacniania języka dominującego, który często jest językiem ojczystym. Podtrzymywanie tożsamość kulturowej dziecka bardzo mocno wpływa na jego edukację. Pomaga również w  skutecznej nauce języków obcych oraz w integracji z rówieśnikami. W bezpiecznej przestrzeni pełnej tolerancji nauka przychodzi łatwiej. Ciekawym rozwiązaniem jest Mediator Interkulturowy.

Przedstawicielki szkoły, która obchodziła w zeszłym roku swoje 60-lecie, za główne rekomendacje w pracy z dziećmi z problemami adaptacyjnymi i zaakceptowaniem nowej sytuacji życiowej uznały: potrzebę wczesnej interwencji psychologicznej i medycznej w języku ojczystym dziecka; wzmacnianie kultury narodowej oraz prowadzenie terapii pedagogicznej.

Wyzwania w zakresie integracji imigrantów (rynek pracy, edukacja, mieszkania, dostęp do służby zdrowia) –  perspektywa władz lokalnych UE wskazał Carlos Mascarell Vilar specjalista ds. wyzwań migracyjnych z Rady Gmin i Regionów Europy (CEMR). Stowarzyszenie jest organizacją parasolową i skupia wiele organizacji europejskich oraz tych o charakterze lokalnym. Rekomendowanymi działaniami Stowarzyszenia to przede wszystkim wpływanie na wprowadzanie przepisów prawnych umożliwiających przeprowadzenie kompleksowego procesu integracji. Polecanymi aktywnościami są również: tworzenie koalicji z innymi regionami, prowadzenie kampanii informacyjnych, badań oraz wymiana dobrych praktyk.

Reprezentująca Stowarzyszenie Housing Europe – Alice Pittini, przedstawiła przykłady rozwiązań niektórych państw europejskich w zakresie mieszkalnictwa dla migrantów. Najwięcej w Europie, bo aż 30% mieszkań socjalnych posiada Holandia. Standard i zarządzanie zasobem mieszkaniowym w Holandii są dobrym przykładem do naśladowania. 5-6% takich mieszkań posiadają Belgia oraz Włochy. Jeśli chodzi o kraje bałtyckie to jest to tylko ok. 1%. Planowanie mieszkalnictwa oraz przestrzeni jest najważniejszym elementem integracji imigrantów.

Działalność Biura Regionalnego Województwa Pomorskiego w Brukseli przedstawiła Anna Drążek, dyrektor Biura, podkreślając aktywność pomorskich partnerów Stowarzyszenia oraz wagę podejmowanych wspólnie inicjatyw.

O belgijskiej polityce integracyjnej oraz dobrych praktykach z Brukseli mówiła Sylvie de Terschueren, przedstawicielka stowarzyszenia CIRÉ zajmującego się wsparciem imigrantów na terenie Brukseli i Walonii. Przedstawiła historię procesów migracyjnych i czynniki warunkujące ich natężenie w Belgii. CIRÉ jako organizacja pozarządowa, parasolowa (zrzesza również takie ngo jak np. Amnesty International) zajmuje się przede wszystkim wsparciem dla osób starających się o azyl, uchodźcami. Przyjęcie imigranta, legalizacja pobytu i pierwsze działania integracyjne i przystosowujące do życia w belgijskim społeczeństwie to podstawowe działania CIRÉ. Obok głównego nurtu działalności CIRE prowadzi również kampanie społeczne oraz pełni rolę  swego rodzaju adwokata osób nowoprzybyłych do kraju. Sylvie przedstawiła system belgijski z podziałem na kompetencje rządowe, regionalne i gminne. Rząd odpowiada za legalizację pobytu, regiony za integrację (w tym np. politykę dot. mieszkalnictwa i zatrudnienia), zaś gmina za świadczenia wspierające integrację.

Liam Patuzzi - ekspert Migration Policy Institut podzielił się swoimi doświadczeniami ze współpracy z regionami UE w kontekście działań integracyjnych oraz przedstawił metodologię budowania efektywnych strategii integracyjnych. Najważniejsze w zaplanowaniu działań są trzy elementy: CEL-DZIAŁANIE-WYNIKI (REZULTATY), które muszą brać pod uwagę zidentyfikowane luki w regionie oraz odpowiadać na realne potrzeby imigrantów. W celu ich zidentyfikowania niezbędny jest taki dobór partnerów do dyskusji, by główni interesariusze, czyli imigranci także mieli swój głos. Pod uwagę należy wziąć również ryzyka, które stanowią np. nieufne społeczności lokalne.

Strategia/Plan nie może nie ujmować trzech najważniejszych obszarów integracji! Są to mieszkalnictwo, edukacja i integracja!

Projekt miejskiego funduszu integracyjnego autorstwa prof. Gesine Schwan oraz ogólny zarys problematyki migracyjnej, przedstawił Marco Funk, z Fundacji Eberta, partner projektu „Integracja uchodźców w Europie jako wspólny rozwój gminy". Wg realizatorów projektu rosnący eurosceptycyzm, brak solidarności między państwami członkowskimi oraz duża liczba migrantów, którzy próbują przekroczyć Morze Śródziemne, wskazują na pilną potrzebę prowadzenia przez UE wspólnej polityki azylowej i uchodźczej zgodnej z europejskimi wartościami. Projekt „Integracja uchodźców w Europie jako wspólny rozwój gminy" ma na celu zdecentralizowanie przyjmowania i integracji uchodźców poprzez zapewnienie gminom, które już podejmują główne zadanie integracji, nowej swobody i zasobów poprzez dodatkowe finansowanie. Projektowi przyświeca zasada, że relokacja ma charakter dobrowolny i leży w interesie zarówno gmin, jak i uchodźców.

Budowana jest szeroka koalicja na rzecz europejskiego funduszu integracji i rozwoju, który da możliwość bezpośredniego finansowania przez UE projektów gminnych i miejskich dotyczących przyjmowania i integracji uchodźców. Wsparcie finansowe ma się odbywać w formie dotacji i trwać przez co najmniej 5 lat. Co ciekawe, propozycja funduszu przewiduje także środki wspierające inwestycje w gminie niezwiązane bezpośrednio z projektami integracyjnymi.

Miejskie, wielopodmiotowe zarządzanie integracją uchodźców, postrzegane jest jako systematyczne uczestnictwo i wielostronna wymiana poglądów między polityką, sektorem biznesu, nauką i społeczeństwem obywatelskim. Budowana szeroka koalicja na rzecz projektu spotyka się ze sprzeciwem ze strony polskich władz, stąd udział w projekcie podmiotów z Pomorza jest obecnie niemożliwy. Projekt „Integracja uchodźców w Europie jako wspólny rozwój gminy" realizowany jest przez Humboldt-Viadrina Governance Platform, a autorką koncepcji funduszu jest prof. dr Gesine Schwan.

Spotkania z ekspertami z instytucji europejskich

O możliwościach finansowania działań integracyjnych za pośrednictwem Funduszu Azylu, Migracji i Integracji (FAMI) mówił Patrick Lefevre, Zastępca Dyrektora departamentu ds. Programów Narodowych dla Europy Południowej i Wschodniej oraz Justyna Głodowska-Wernert z Dyrekcji Generalnej ds. Migracji i Spraw Wewnętrznych. Prelegenci zapewnili uczestników wizyty studyjnej, że Komisja Europejska będzie w przyszłej perspektywie budżetowej stanowczo walczyć o zamrożenie nawet do 40% środków FAMI w celu ich bezpośredniej dystrybucji do regionów i miast UE (z pominięciem poziomu krajowego). Przy równoczesnym, znacznym wzroście budżetu Funduszu, FAMI ma szanse stać się głównym instrumentem realizacji polityk integracyjnych. Możliwości, jakie daje Europejski Fundusz Społeczny w kontekście integracji imigrantów przedstawił z kolei Jacek Wolski z Dyrektoriatu Generalnego ds. Zatrudnienia, Spraw Społecznych i Włączenia Społecznego. Dyskusja uczestników z prelegentem dotyczyła jednak innego ważnego tematu - stanu negocjacji nowego EFS oraz uwarunkowań, jakie będą miały wpływ na jego przyszły kształt. Wizytę w Komisji Europejskiej zakończyło spotkanie z Bartkiem Lassearem z Dyrektoriaty Generalnego ds. Edukacji i Kultury, który prezentował unijne narzędzia wsparcia polityk integracyjnych dla szkół.

Tekst:

Agata Chrul, Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej
Paweł Rygalski, Biuro Regionalne Województwa Pomorskiego w Brukseli

Przeczytaj również:

O integracji imigrantów w Brukseli. Seminarium i Specjalna wizyta studyjna.

https://pomorskie.eu/-/o-integracji-imigrantow-w-brukseli-seminarium-i-specjalna-wizyta-studyjna

Integracja imigrantów - wymiana dobrych praktyk i nowe możliwości dla samorządów"

https://pomorskieregion.eu/integracja-imigrantow-wymiana-dobrych-praktyk-i-nowe-moliwoci-dla-n1177

view szablon artykułu