18 maja 2026 roku, na zaproszenie Aleksandry Dulkiewicz, u stóp pomnika Stanisława Maczka, odbyła się podniosła uroczystość poświęcona pamięci największego bohatera wojsk pancernych w dziejach Rzeczypospolitej – generała Stanisława Maczka.
Generał Stanisław Maczek urodził się w 1892 roku w Szczercu pod Lwowem i na trwałe zapisał się w historii Polski, jako wybitny dowódca, patriota oraz twórca polskiej broni pancernej. Miłośnik literatury ojczystej i absolwent filozofii, całe swoje życie poświęcił służbie Ojczyźnie. Już podczas I wojny światowej oraz w pierwszych latach odrodzonej Rzeczypospolitej zwracano uwagę na jego talent dowódczy i niezwykłe zdolności organizacyjne.
Największą sławę przyniosły mu jednak wydarzenia II wojny światowej. We wrześniu 1939 roku dowodził 10. Brygadą Kawalerii – pierwszą wielką jednostką zmotoryzowaną Wojska Polskiego, która wsławiła się skuteczną walką obronną przeciwko niemieckiemu najeźdźcy. Następnie, podczas kampanii francuskiej 1940 roku, dowodził 10. Brygadą Kawalerii Pancernej, by od lutego 1942 roku objąć dowództwo legendarnej 1. Dywizji Pancernej.
Żołnierze generała Maczka uczestniczyli w końcowych działaniach operacji „Overlord”, wsławili się zwycięstwem pod Falaise, by następnie wyzwalać miasta Belgii i Holandii. Generał zdobył uznanie nie tylko dzięki wyjątkowemu talentowi wojskowemu, lecz również trosce o swoich żołnierzy i ludność cywilną. Mieszkańcy wyzwalanych miejscowości do dziś wspominają, że dzięki jego kunsztowi dowódczemu wiele miast ocalało przed zniszczeniem.
Po zakończeniu wojny generał podzielił tragiczny los wielu polskich żołnierzy na emigracji. Władze komunistyczne pozbawiły go obywatelstwa polskiego, jednak pamięć o jego zasługach przetrwała zarówno w Polsce, jak i poza jej granicami. Kawaler Orderu Orła Białego oraz honorowy obywatel Holandii zmarł 11 grudnia 1994 roku w Edynburgu i zgodnie ze swoją wolą został pochowany wśród swoich żołnierzy na polskim cmentarzu wojennym w Bredzie.
W programie uroczystości znalazły się: uroczyste odegranie hymnu państwowego Rzeczypospolitej Polskiej, modlitwa w intencji generała i żołnierzy 1. Dywizji Pancernej, złożenie wieńców oraz wiązanek kwiatów u stóp pomnika, a także wykonanie pieśni „Czerwone Maki na Monte Cassino” – jednego z najbardziej poruszających symboli pamięci o polskim czynie zbrojnym podczas II wojny światowej.
Symboliczną wiązankę kwiatów u stóp pomnika generała Stanisława Maczka, w imieniu Samorządu Województwa Pomorskiego złożyli przedstawiciele Kolegium do Spraw Dziedzictwa Kulturowo-Historycznego: Karol Wardański – Przewodniczący, Hanna Śliwa- Wielesiuk, Stefan Turzyński oraz Andrzej Kowalczys – pełnomocnik Marszałka Województwa Pomorskiego ds. współpracy z NGO.
