Na zaproszenie Wójta Gmin Kolbudy, Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego Oddziału Kolbudy, Proboszcza Parafii pw. Bożego Ciała w Pręgowie oraz Dyrekcji Szkoły Podstawowej im. Kawalerów Orderu Uśmiechu w Pręgowie, w dniu 01.02.2026 roku odbyła się uroczystość przy Zbiorowej Mogile Ofiar Marszu Śmierci.
25 stycznia 1945 roku władze obozu Stutthof, w związku z niepowodzeniami Niemców na froncie wschodnim, zarządziły ewakuację pieszą więźniów, którzy mogli służyć Rzeszy jako siła robocza.
Po przeprowadzonej selekcji w pieszą trasę wyruszyło przeszło 11 tysięcy więźniów. Władze obozu uznały, że więźniowie dojdą do oddalonego o 140 kilometrów Lęborka. Każdego dnia planowano przejście 20 kilometrów. Idący w temperaturze do -25 C więźniowie, brnęli
w ogromnych zaspach śnieżnych. Wraz z podobozami na trasę Marszu ruszyło ponad 33 000 osób. Około 17 000 z nich poniosło śmierć.
Więźniowie wyczerpani fizycznie, głodni i często chorzy nie mogli sprostać trudom marszu, którego trasa przebiegała również przez teren Pręgowa. Wielu uczestników morderczego marszu właśnie tu postawiło swoje ostatnie kroki.
Dzięki zaangażowaniu pasjonatów historii i młodzieży szkolnej – we współpracy z Muzeum Stutthof – udało się zidentyfikować część nazwisk pochowanych w Pręgowie więźniów.
W imieniu Marszałka Województwa Pomorskiego w uroczystości uczestniczył Karol Wardański – Przewodniczący Kolegium do Spraw Dziedzictwa Kulturowo-Historycznego.
